อาวุธนิวเคลียร์ ทรัพย์สิน การเดินเรือ: 3 ประเด็นนี้ในข้อตกลงสหรัฐฯ-อิหร่านครั้งล่าสุดต่างกับข้อตกลงครั้งก่อนอย่างไร ?

Key facts

• โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้ลงนามในข้อตกลงอย่างเป็นทางการกับอิหร่าน เพื่อยุติความขัดแย้งที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 28 ก.พ. ที่ผ่านมา ตอนที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศไปยังกรุงเตหะรานและพื้นที่ทั่วประเทศอิหร่าน
• เจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ประเมินในปี 2015 ว่าทรัพย์สินของธนาคารกลางอิหร่านที่ได้รับการปลดอายัดมีมูลค่าระหว่าง 100,000 ถึง 125,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (3.28 - 4.1 ล้านล้านบาท)
• เงื่อนไขของบันทึกความเข้าใจ หรือ เอ็มโอยู (Memorandum of Understanding - MoU) ทั้ง 14 ข้อระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ถูกวิพากษ์วิจารณ์ทั้งในส่วนที่ระบุไว้และส่วนที่ละเว้นไป
• เมื่อสงครามเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 28 ก.พ. 2026 อิหร่านครอบครองยูเรเนียมที่เสริมสมรรถนะแล้วที่ระดับ 60% ประมาณ 440 กิโลกรัม ตามข้อมูลของเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ วัสดุดังกล่าวสามารถเสริมสมรรถนะเพิ่มเติมได้ค่อนข้างรวดเร็วถึงระดับ 90%
• จะพัฒนาแผนงานที่ได้รับการสนับสนุนด้วยเงินทุน "อย่างน้อย 300,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (9.86 ล้านล้านบาท)"
• ข้อตกลง JCPOA ปี 2015 ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการที่สหรัฐฯ จ่ายเงินใหม่ให้อิหร่าน แต่เป็นการผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรและคืนสิทธิ์การเข้าถึงทรัพย์สินบางส่วนของอิหร่านเอง รวมถึงทรัพย์สินของธนาคารกลางที่ถูกอายัดหรือยึดไว้ในต่างประเทศ