Spring News
AI สหรัฐฯ–จีน ไทยรับมืออย่างไร เมื่อเทคโนโลยีไม่ได้อยู่ในมือเรา
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
ศึก AI สหรัฐฯ–จีน จากชิปถึงแร่หายาก เมื่อมหาอำนาจช่วงชิงอนาคตเทคโนโลยี ไทยต้องเร่งสร้างคน สร้างทางเลือก และลดการพึ่งพาที่อาจกลายเป็นความเสี่ยง
Key facts
- สหรัฐฯ ต่อรองได้เพราะกำกับการเข้าถึงชิปขั้นสูงที่จีนต้องการ กติกาที่ใช้อยู่มีทั้งข้อจำกัดและการอนุญาตเป็นรายกรณี เช่น การปรับนโยบายเมื่อเดือนมกราคม 2569 ให้พิจารณาส่งออกชิป H200 ของเอ็นวิเดีย และ MI325X ของเอเอ็มดี ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด
- สีประกาศว่าเอไอต้องสร้างประโยชน์ให้ประชาชนและอยู่ภายใต้การควบคุมของมนุษย์เสมอ เขากล่าวเช่นนี้ในพิธีต้อนรับที่ทำเนียบขาวเมื่อวันที่ 24 กันยายน เป็นหลักการที่ฟังแล้วเห็นด้วยได้ไม่ยาก ความยากเริ่มเมื่อถามต่อว่า มนุษย์คนไหนจะเป็นผู้ควบคุม
- สิ่งที่ทั้งสองฝ่ายตกลงกันได้คือ การตั้งวงหารือและช่องทางติดต่อเมื่อเกิดเหตุด้านเอไอ เอกสารทำเนียบขาววันที่ 25 กันยายนระบุว่าจะมีการหารือเรื่องความเสี่ยงและประโยชน์อีกภายในเดือนพฤศจิกายน
- จีนมีอำนาจต่อรองของตัวเองอยู่ที่การแปรรูปธาตุหายากและการผลิตแม่เหล็กซึ่งโลกยังต้องพึ่งพา แรร์เอิร์ธหรือกลุ่มธาตุหายากใช้ในเทคโนโลยีหลายชนิด โดยเฉพาะแม่เหล็กถาวรกำลังสูง ทบวงการพลังงานระหว่างประเทศประเมินว่าจีนมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 90
Summary
จากปูซาน ผ่านปักกิ่ง ถึงวอชิงตัน ทรัมป์กับสี จิ้นผิงกำลังหาทางเอาชนะกันโดยไม่ให้เศรษฐกิจของตัวเองเจ็บหนักจนเกินไป ที่ปูซานในเดือนตุลาคม 2568 ทั้งคู่พักรบทางการค้า พอถึงปักกิ่งในเดือนพฤษภาคม 2569 ก็ขยับไปตั้งกลไกหารือด้านการค้าและการลงทุน ส่วนการเยือนวอชิงตันระหว่างวันที่ 23–25 กันยายนที่ผ่านมา ทำให้เห็นว่าโจทย์ของสองมหาอำนาจขยายไปถึงเทคโนโลยีที่จะเปลี่ยนชีวิตคนทั้งโลก ทั้งสองอยากเป็นผู้นำ และต่างรู้ว่าการผลักอีกฝ่ายจนมุมอาจสร้างความเสียหายที่ย้อนกลับมาถึงตัวเอง
รัฐต้องพึ่งสิ่งที่บริษัทเทคโนโลยีสร้าง ขณะที่บริษัทก็ต้องพึ่งการอนุญาตจากรัฐ ฝ่ายหนึ่งมีอำนาจออกกฎ อีกฝ่ายมีความสามารถพัฒนาชิป ซอฟต์แวร์ และระบบที่รัฐบาลต้องการ ใบอนุญาตส่งออกเพียงใบเดียวอาจเปลี่ยนอนาคตของตลาดมูลค่ามหาศาลได้ ความสัมพันธ์นี้จึงเป็นการต่อรองสองทาง และแตกต่างกันตามระบบการเมืองด้วย สีเดินทางมาพร้อมเจ้าหน้าที่ระดับสูง โดยไม่มีคณะผู้นำธุรกิจจีนในลักษณะเดียวกับฝ่ายอเมริกัน ที่นั่งของซีอีโอจึงบอกถึงการเข้าถึงอำนาจ ส่วนการจะใช้อำนาจนั้นได้แค่ไหนยังขึ้นอยู่กับรัฐ
ทรัมป์ต้องการผลงานที่นำไปบอกผู้เลือกตั้งได้ก่อนการเลือกตั้งกลางวาระ หากมองผ่านโจทย์การเมืองของเขา คำสั่งซื้อสินค้าอเมริกัน งานใหม่ และวัตถุดิบที่ส่งถึงโรงงานตรงเวลา ล้วนมีค่ามากกว่าถ้อยแถลงที่อธิบายยาก เขาต้องแสดงให้เห็นว่าการกดดันจีนทำให้คนอเมริกันได้ประโยชน์ จุดเปราะบางอยู่ตรงที่แรงกดดันเดียวกันอาจทำให้ของแพงขึ้นและธุรกิจขาดวัตถุดิบ ผู้เลือกตั้งย่อมรู้สึกถึงค่าครองชีพก่อนจะเห็นภาพชัยชนะทางยุทธศาสตร์