← Back to KHAO

อิทธิพล ‘กำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน’ ขุมอำนาจท้องถิ่นที่มองข้ามไม่ได้

10 min read

Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.

◌ Single Source

อิทธิพล ‘กำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน’ ขุมอำนาจท้องถิ่นที่มองข้ามไม่ได้

ย้อนเส้นทาง ‘กำนันเป๊าะ–กำนันเซี๊ยะ–กำนันนงค์’ จากผู้นำชุมชนสู่ผู้สร้างเครือข่ายฐานเสียง ธุรกิจ และสายสัมพันธ์ทางการเมือง ที่ขยายอำนาจไปไกล

Key facts

Summary

นับตั้งแต่มีการวางระบบ 'กำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน' ขึ้นในปี พ.ศ. 2435 เพื่อเป็นกลไกเชื่อมโยงอำนาจการปกครองจากส่วนกลางไปสู่ประชาชนในระดับหมู่บ้าน ระบบนี้ก็หยั่งรากและอยู่คู่สังคมท้องถิ่นไทยมายาวนานกว่า 130 ปี ผ่านความเปลี่ยนแปลงทั้งทางการเมือง การปกครอง และโครงสร้างสังคมมานับครั้งไม่ถ้วน แต่บทบาทของ 'กำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน' ก็ยังคงเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่ใกล้ชิดกับผู้คนในท้องถิ่นมาโดยตลอด

เมื่อเวลาผ่านไป เราจึงได้เห็นกำนันบางคนค่อยๆ สร้างเครือข่ายของตัวเองขึ้นมา ทั้งในโลกธุรกิจ การเมือง และฐานมวลชนในพื้นที่ จากผู้นำชุมชนจึงกลายเป็นหนึ่งใน 'ขุมกำลัง' สำคัญของการเมืองท้องถิ่น บางคนทำหน้าที่เป็นหัวคะแนน บางคนให้การสนับสนุนนักการเมือง บางคนผลักดันคนในครอบครัวเข้าสู่สนามเลือกตั้ง ขณะที่บางคนสามารถต่อยอดฐานอำนาจจากระดับตำบล ก้าวเข้าสู่สนามการเมืองระดับจังหวัด และไปไกลถึงการเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

หากมองอย่างผิวเผิน การถือกำเนิดของ 'กำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน' อาจดูเป็นเพียงการสร้างตำแหน่งขึ้นมาเพื่อดูแลความเรียบร้อยของชุมชน แต่หากมองให้ลึกลงไป นี่คือจุดเริ่มต้นสำคัญของ 'วงจรการเมืองท้องถิ่น' ในสังคมไทย เพราะเมื่อคนคนหนึ่งกลายเป็นทั้งผู้ดูแลชุมชน ผู้ประสานงานกับรัฐ และศูนย์กลางในการแก้ปัญหาให้คนในพื้นที่ อำนาจที่เกิดขึ้นจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ในทางการปกครอง หากยังค่อยๆ แปรเปลี่ยนเป็นเครือข่ายและฐานอิทธิพลที่ฝังรากอยู่ในชุมชน ซึ่งต่อมากลายเป็น 'ทุนทางการเมือง'

Read full article at Spring News →