Prachatai
“ระบบมันไม่ต่างออกไป” เล่า “สำนวนคดี 6 ตุลา” ผ่านละครเวที ‘The Trial ห้องพิจารณาคดีที่ 4’
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
เช้าตรู่วันที่ 6 ตุลาคม 2519 เกิดการปราบปรามนักศึกษาที่ชุมนุมอยู่ในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยกำลังเจ้าหน้าที่รัฐติดอาวุธและกลุ่มฝ่ายขวาหลายกลุ่ม ภาพถ่ายจากวันนั้นแสดงว่ามีการใช้อาวุธหนัก มีการทารุณกรรมผู้ชุมนุมที่ถูกจับกุม ล่วงละเมิดทางเพศ และการทรมานศพ มีผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าวอย่างน้อย 45 ราย แต่บางแหล่งข้อมูลบอกว่าอาจจะถึงหลักร้อย
Key facts
- 50 ปีต่อมา เราเรียกเหตุการณ์นี้ว่า “เหตุการณ์ 6 ตุลาฯ”
- ในบทบาททนายสิทธิมนุษยชน กุณฑิกาว่าความให้คนรุ่นใหม่ที่ถูกดำเนินคดีเพราะออกมาเคลื่อนไหวในช่วงปี 2563 และในอีกบทบาท กุณฑิกาคือลูกสาวของทนายด่าง-กฤษฎางค์ นุตจรัส
- ห้องพิจารณาคดีที่ 4“ คือสถานที่พิจารณาคดี 6 ตุลา เปิดขึ้นที่กรมพลาธิการทหารบก อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ซึ่งเป็นสถานที่ที่ศาลมีคำสั่งให้ย้ายการพิจารณาคดีไป หลังการขึ้นศาลนัดแรกของ 18 จำเลยในวันที่ 5 กันยายน 2520
- ละครเวทีศาลจำลอง The Trial ห้องพิจารณาคดีที่ 4 จัดขึ้นที่ห้องศาลจำลองมารุต บุนนาค คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ 4-6 ตุลาคม 2569 กำกับโดย คาเงะ-ธีระวัฒน์ มุลวิไล นักแสดงและผู้กำกับละครเวทีแถวหน้าของไทย
- ไม่ว่าจะในเรื่องจริงหรือในละคร ศาลไม่เคยมีคำพิพากษาว่าจำเลยคดี 6 ตุลาฯ ทั้ง 18 มีความผิดจริงหรือไม่ หลังสืบพยานไปได้ระยะหนึ่ง ในเดือนกันยายน 2521 สภานิติบัญญัติแห่งชาติผ่านร่างกฎหมายนิรโทษกรรม หลังจากนั้นศาลจึงสั่งปล่อยจำเลย
- ในรายการเจาะข่าวตื้น, เอม-ภูมิภัทร ถาวรศิริ นักแสดง, มายด์-ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล นักเคลื่อนไหวทางการเมืองในการชุมนุมปี 2563, ศรุต โกมลิทธิพงศ์ นักแสดงละครเวที และ อรรถพล อนันตวรสกุล อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Summary
ในบทบาททนายสิทธิมนุษยชน กุณฑิกาว่าความให้คนรุ่นใหม่ที่ถูกดำเนินคดีเพราะออกมาเคลื่อนไหวในช่วงปี 2563 และในอีกบทบาท กุณฑิกาคือลูกสาวของทนายด่าง-กฤษฎางค์ นุตจรัส ซึ่งเป็นหนึ่งในนักศึกษาที่รอดชีวิตออกมาจากการล้อมปราบที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ในเช้าที่ 6 ตุลาคม 2519 กุณฑิกาเล่าว่าเพื่อนของพ่อหลายคนถูกคุมขัง และกฤษฎางค์ยังรู้จักกับทองใบ ทองเปาด์ หนึ่งในทนายความที่รับทำคดีให้ 18 จำเลยคดี 6 ตุลา ซึ่งทำให้เธอค่อนข้างคุ้นเคยกับสำนวนคดีดังกล่าว
แต่ระหว่างที่รอการพิจารณาคดี เกิดการปฏิวัติขึ้นในวันที่ 20 ตุลาคม 2520 โดยคณะปฏิวัติแก้ไขธรรมนูญศาลทหารให้จำเลยมีทนายได้ แต่ยังคงตัดสิทธิในการยื่นอุทธรณ์และฎีกา ต่อมาจึงมีกลุ่มทนายจำนวน 44 คน อาสาต่อสู้คดีให้จำเลยทั้ง 18 ในห้องพิจารณาคดีที่ 4 ศาลทหารกรุงเทพฯ ภาพถ่ายจากวันนั้นถูกนำขึ้นสู่ศาลในฐานะพยานหลักฐาน เปิดภาพความทารุณต่อสายตาประชาชน ขณะที่พยานที่เป็นเจ้าหน้าที่รัฐถูกทนายจำเลยขอให้อธิบายเหตุการณ์ทีละภาพ
แทนที่จะเซ็ทฉากขึ้นมาในโรงละคร คณะทำงานเลือกใช้ห้องศาลจำลองมารุต บุนนาค ที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นที่ทำการแสดง กุณฑิกามองว่าไม่มีห้องอื่นที่เหมาะสม เพราะห้องนี้เป็นห้องศาลจำลองที่ใช้กันมานานในการให้ความรู้นักศึกษา นอกจากนี้มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ก็เป็นสถานที่ที่เกิดการสังหารหมู่ จำเลยหลายคนเป็นนักศึกษา ส่วนมารุต บุนนาค ก็เป็นหนึ่งในทนายจำเลยที่ทำคดี 6 ตุลา โดยกุณฑิกาบอกว่าต้องขอบคุณคณะนิติศาสตร์ที่อนุญาตให้ใช้สถานที่