Prachachat
Thai PBS เกิดขึ้นได้อย่างไร? ย้อนที่มาจาก ‘ทีวีเสรี’ สู่ ‘สื่อสาธารณะ’
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
Key facts
- สิ่งที่ Thai PBS เผชิญต่อการตั้งคำถามมาโดยตลอด คือ การใช้งบประมาณปีละกว่า 2,000 ล้านบาท แต่ยังไม่สะท้อนความคุ้มค่าเท่าที่ควร ขณะเดียวกัน มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เสนอแก้กฎหมาย Thai PBS และ 3 กองทุนที่ได้รับงบประมาณภาษีบาป
- บุญเลิศ คชายุทธเดช สื่อมวลชนอาวุโส อดีตกรรมการนโยบายไทยพีบีเอส โพสต์ผ่าน เฟซบุ๊ก สะท้อนว่า Thai PBS กำลังเผชิญวิกฤตความน่าเชื่อถือจากการบริหารภายในและการใช้เงินงบประมาณสูงถึงปีละ 2,600–2,800 ล้านบาทอย่างไม่คุ้มค่า ทั้งปัญหาองค์กรเทอะทะ
- เช่นเดียวกับ ชัยรัตน์ ถมยา สื่อมวลชน และอดีตผู้ประกาศข่าวของ Thai PBS สะท้อนความเห็นผ่าน เฟซบุ๊ก ว่า การเสนอแก้ไขกฎหมาย Thai PBS เป็นโอกาสสำคัญในการตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าของการใช้เงินสาธารณะปีละ 2,000 ล้านบาท
- ดอกผลจากเงินหรือทรัพย์สินขององค์การ (มาตรา 11 (7)) : 60 ล้านบาท (คิดเป็นร้อยละ 2.26)
- จุดเด่นหลัก ๆ ของ Thai PBS คือความเป็นสื่อสาธารณะที่มีแหล่งงบประมาณชัดเจนจากภาษีบาป ปีละ 2,000 ล้านบาท และไม่มีโฆษณาจากเอกชน เป็นหลักประกันของการทำงานสื่อสาธารณะที่ต้องปราศจากการแทรกแซงจากการเมืองและกลุ่มทุนเอกชน
- นอกจากนี้ วงเงินเพดาน 2,000 ล้านบาทต่อปีที่ตั้งไว้เมื่อเกือบ 20 ปีก่อน หากคำนวณตามอัตราเงินเฟ้อในปัจจุบันจะเหลือมูลค่าจริงเพียงพันกว่าล้านบาท ถือว่าประหยัดมากเมื่อเทียบกับสื่อสาธารณะต่างประเทศอย่าง BBC หรือ NHK
Summary
### ขนาดตัวอักษร
ช่วงไม่กี่วันมานี้ ท่ามกลางข้อถกเถียงเรื่องการเปลี่ยนแหล่งเงินของ Thai PBS จาก “ภาษีบาป” มาเป็นงบประมาณรายจ่ายประจำปี ทำให้คำถามเรื่องงบประมาณ ความคุ้มค่า และความเป็นอิสระของสื่อสาธารณะ กลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง
จนกระทั่งได้กลุ่มเอกชน ซึ่งนำโดยธนาคารไทยพาณิชย์ เข้ามาดำเนินการทีวีช่องใหม่ ‘ไอทีวี (ITV)’ และเริ่มออกอากาศเป็นทางการ 1 กรกฎาคม 2539 ภายใต้ชื่อ “บริษัท สยาม อินโฟเทนเมนท์ จำกัด” (ภายหลังมีการแปรสภาพเป็น “บริษัท ไอทีวี จำกัด (มหาชน)” ซึ่งเป็นไปตามที่สัญญากำหนดเรื่องการแปรสภาพเป็น “บริษัทมหาชนจำกัด”)
“แต่ก่อนจะไปถึงประเด็นว่าโครงสร้างเงินของ Thai PBS ควรเปลี่ยนหรือไม่ อาจต้องย้อนกลับไปดูจุดเริ่มต้นเสียก่อนว่า สื่อสาธารณะแห่งนี้ถือกำเนิดขึ้นจากอะไร เหตุใดจึงเลือกแปรสภาพจากทีวีเสรีอย่าง TITV และโครงสร้างที่ถูกออกแบบขึ้นตั้งแต่วันแรก มีเป้าหมายให้ Thai PBS ทำหน้าที่แตกต่างจากสื่อรัฐและสื่อพาณิชย์อย่างไร