iLaw
ปิดฉาก 15 ปี “สถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน” ภารกิจกระจายการถือครองที่ดินยังไม่มีเจ้าภาพถาวร
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 สำนักนายกรัฐมนตรี ประกาศ ผ่านราชกิจจานุเบกษาให้ยุบเลิกสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) หรือ บจธ. โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569
Key facts
- เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2569 สำนักนายกรัฐมนตรี ประกาศ ผ่านราชกิจจานุเบกษาให้ยุบเลิกสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) หรือ บจธ. โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569
- การยุบเลิกครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการปฏิรูประบบราชการ ตามที่ ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ประกาศไว้ว่าจะยุบหน่วยงานที่ซ้ำซ้อนหรือไม่มีความจำเป็น โดย บจธ. เป็นหน่วยงานแรกๆ ที่ถูกยุบ ถัดจากนี้
- ตาม พ.ร.ฎ.จัดตั้ง บจธ. พ.ศ. 2554 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2568 กำหนดให้ บจธ. ยุบเลิกเมื่อพ้นวันที่ 30 กันยายน 2569
- บจธ. จัดตั้ง ขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2554 ด้วยเหตุผลว่า เกษตรกรรายย่อยและผู้ยากจนจำนวนหนึ่งไม่สามารถเข้าถึงที่ดินเพื่ออยู่อาศัยและประกอบอาชีพได้
- พ.ร.ฎ.จัดตั้ง บจธ. พ.ศ. 2554 กำหนดกลไกเกี่ยวกับการยุบเลิกไว้ โดยมีแนวคิดว่า หากมีการจัดตั้ง “ธนาคารที่ดิน”
Summary
พ.ร.ฎ.จัดตั้ง บจธ. พ.ศ. 2554 กำหนดกลไกเกี่ยวกับการยุบเลิกไว้ โดยมีแนวคิดว่า หากมีการจัดตั้ง “ธนาคารที่ดิน” หรือองค์การอื่นที่มีวัตถุประสงค์ในลักษณะเดียวกัน หรือเมื่อพ้นระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ก็สามารถยุบเลิก บจธ. ได้ ต่อมามีการขยายระยะเวลาการยุบเลิกมาแล้ว 4 ครั้ง โดยมีเหตุผลสำคัญเพื่อให้ภารกิจด้านการกระจายการถือครองที่ดินดำเนินต่อไปอย่างต่อเนื่อง
การยุบเลิกครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการปฏิรูประบบราชการ ตามที่ ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ประกาศไว้ว่าจะยุบหน่วยงานที่ซ้ำซ้อนหรือไม่มีความจำเป็น โดย บจธ. เป็นหน่วยงานแรกๆ ที่ถูกยุบ ถัดจากนี้ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) จะเข้ามารับผิดชอบบริหารจัดการภารกิจและภาระผูกพันที่ยังค้างอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ก่อนเสนอคณะรัฐมนตรีกำหนดหน่วยงานของรัฐที่จะรับผิดชอบต่อไป
ทั้งนี้ รัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดไว้ในมาตรา 72 (3) ว่า รัฐพึงจัดให้มีมาตรการกระจายการถือครองที่ดินเพื่อให้ประชาชนสามารถมีที่ทำกินได้อย่างทั่วถึงและเป็นธรรม รัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดว่ากลไกดังกล่าวต้องดำเนินการอย่างไร การยุบเลิก บจธ. ทำให้โจทย์ถัดไปที่ต้องจับตาคือ รัฐจะให้กลไกใดเพื่อทำให้เกิดการกระจายการถือครองที่ดิน