Post Today
เมื่อ สสส. ต้องต่อคิวงบประมาณ ต้นทุนที่อาจกระทบกลไกเติมเต็มสังคม
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
ร่างแก้กฎหมายเสนอเปลี่ยนเงินบำรุงจากภาษีสุรา-ยาสูบเป็นงบรายปี ชวนมองผลกระทบต่อความคล่องตัว ความเป็นอิสระ และบทบาทเติมเต็มช่องว่างของรัฐ
Key facts
- ความพยายามของฝ่ายการเมืองในการแก้ไขพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ พ.ศ. 2544 เพื่อยกเลิกระบบการจัดเก็บเงินบำรุงกองทุนโดยตรงจากภาษีสุราและยาสูบ (Earmarked Tax) และเปลี่ยนมาใช้การจัดสรรผ่านงบประมาณรายจ่ายประจำปี
- สสส. ไม่ใช่เพียงกองทุน แต่เป็นนวัตกรรมเชิงสถาบัน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพจัดตั้งขึ้นในปี 2544 ภายใต้แนวคิดสำคัญในการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ของระบบสุขภาพ จากการเน้นรักษาความเจ็บป่วยไปสู่การสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันปัจจัยเสี่ยง
- เมื่อ สสส. ต้องต่อคิวงบประมาณ: ต้นทุนที่มองไม่เห็นของการลดทอนกลไกเติมเต็มสังคม
- การบริโภคยาสูบไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะผู้สูบ แต่ยังสร้างต้นทุนแก่บุคคลรอบข้าง ระบบสาธารณสุข และเศรษฐกิจโดยรวม งานศึกษาภาระโรคจากยาสูบในประเทศไทยสำหรับปี 2567 ประเมินว่าการบริโภคและการได้รับสัมผัสยาสูบเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตประมาณ 70,795 ราย
- ขณะเดียวกัน ประเทศไทยกำลังเผชิญปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่า จำนวนผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าอายุ 15 ปีขึ้นไป เพิ่มขึ้นจากประมาณ 78,742 คนในปี 2564 เป็นราว 900,459 คนในปี 2567 หรือเพิ่มขึ้นกว่า 11
- การสนับสนุนของ สสส. ช่วยเชื่อมประสานการทำงานระหว่างภาคประชาสังคม หน่วยงานรัฐ โรงพยาบาล และภาควิชาการ เพื่อพัฒนากระบวนการค้นหา พิสูจน์ และติดตามสิทธิให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยข้อมูลจากการดำเนินงานที่เผยแพร่ในปี 2567
Summary
ร่างกฎหมายดังกล่าว ซึ่งเปิดรับฟังความคิดเห็นระหว่างวันที่ 30 กันยายน ถึง 14 ตุลาคม 2569 เสนอให้เปลี่ยนแหล่งรายได้ของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2570 เป็นต้นไป โดยมีเหตุผลสำคัญจากฝ่ายผู้เสนอ คือ การทำให้การบริหารรายได้และรายจ่ายภาครัฐสอดคล้องกับหลักวินัยการเงินการคลังมากยิ่งขึ้น
ความพยายามของฝ่ายการเมืองในการแก้ไขพระราชบัญญัติกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ พ.ศ. 2544 เพื่อยกเลิกระบบการจัดเก็บเงินบำรุงกองทุนโดยตรงจากภาษีสุราและยาสูบ (Earmarked Tax) และเปลี่ยนมาใช้การจัดสรรผ่านงบประมาณรายจ่ายประจำปี กำลังสร้างความกังวลให้กับเครือข่ายภาคประชาสังคมและผู้ทำงานด้านสุขภาพจำนวนไม่น้อย
สองความเสี่ยงสำคัญ หาก สสส. ต้องกลับเข้าสู่ระบบงบประมาณปกติ การเปลี่ยนแหล่งรายได้จากระบบ Earmarked Tax มาเป็นงบประมาณรายจ่ายประจำปี อาจลดทอนประสิทธิภาพการดำเนินงานของ สสส. ผ่านกลไกสำคัญอย่างน้อยสองประการ