iLaw
ศาลรธน. เคาะ บัตรเลือกตั้งมีคิวอาร์โค้ดยังไม่ขัดรธน. แจงมีมาตรการจัดเก็บบัตร-ต้นขั้ว-บัญชีรายชื่อ เชื่อมโยงข้อมูลผู้ใช้สิทธิไม่ได้
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
28 กันยายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญนัดอ่านคำวินิจฉัยคดีที่ผู้ตรวจการแผ่นดินร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญ ให้วินิจฉัยว่าการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และคณะ ที่กำหนดรูปแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งมีบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด ซึ่งน่าเชื่อว่าทำให้การออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ไม่ได้เป็นไปโดยลับ เป็นการกระทำที่ขัดต่อ รัฐธรรมนูญ 2560 โดยเฉพาะหลักเลือกตั้งโดยลับ ตามมาตรา 83 วรรคสอง ซึ่งรับรองหลักการดังกล่าว
Key facts
- 28 กันยายน 2569 ศาลรัฐธรรมนูญนัดอ่านคำวินิจฉัยคดีที่ผู้ตรวจการแผ่นดินร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญ ให้วินิจฉัยว่าการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และคณะ ที่กำหนดรูปแบบและจัดพิมพ์บัตรเลือกตั้งมีบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด
- การกระทำของ กกต. ผู้ถูกร้อง ที่กำหนดให้มีบาร์โค้ด คิวอาร์โค้ด บนบัตรเลือกตั้ง ทำลายหรือทำให้หลักการเลือกตั้งโดยลับเสียไป ไม่เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ 2560
- หลักการเลือกตั้งโดยลับแบบมีเงื่อนไข (Qualified Secret Election) ตามหลักการนี้บัตรเลือกตั้งจะถูกรักษาตามหลักเลือกตั้งโดยลับปกติ แต่บัตรเลือกตั้งมีรหัส หมายเลข ลำดับบัตร คิวอาร์โค้ด บาร์โค้ด หรือเครื่องหมายอื่นใดที่ใช้และจัดเก็บในระบบบริหารการเลือกตั้ง เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ป้องกันการปลอมแปลง
- พิจารณาความหมายของการเลือกตั้งโดยลับ ตามรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 83 วรรคสอง ตามแนวคิดทฤษฎีกฎหมายมหาชน สามารถอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างความลับของการลงคะแนนกับความเป็นไปได้ในการระบุตัวตนผู้ออกเสียงลงคะแนนได้ 2 ประการ
Summary
การกระทำของ กกต. ผู้ถูกร้อง ที่กำหนดให้มีบาร์โค้ด คิวอาร์โค้ด บนบัตรเลือกตั้ง ทำลายหรือทำให้หลักการเลือกตั้งโดยลับเสียไป ไม่เป็นการกระทำที่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ 2560 ไม่มีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญอันเป็นการละเมิดสิทธิเสรีภาพประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
โดยเหตุผลที่ศาลรัฐธรรมนูญยกมา ศาลพยายามชั่งน้ำหนักระหว่างหลักการเลือกตั้งโดยสุจริต เที่ยงธรรม และหลักการเลือกตั้งโดยลับ การกำหนดบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง เป็นไปเพื่อป้องกันการทุจริตหรือปลอมแปลงบัตรเลือกตั้ง อย่างไรก็ตาม จากการไต่สวนพยานหลักฐานและการเดินเผชิญสืบ พบว่า กกต. ยังมีและปฏิบัติตามมาตรการรักษาบัตรเลือกตั้ง ต้นขั้วบัตรเลือกตั้ง และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
1) หลักการเลือกตั้งโดยลับแบบบริบูรณ์ (Absolute Secret Election) หลักการเลือกตั้งโดยลับที่แท้จริงจะต้องเป็นความลับตั้งแต่การลงคะแนนในคูหาจนถึงการเก็บรักษาบัตรเลือกตั้งซึ่งต้องไม่สามารถเชื่อมโยงมายังผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งได้ หากบัตรเลือกตั้งสามารถถูกติดตามเชื่อมโยง สืบค้น สืบทราบ ตรวจสอบตัวตนผู้ลงคะแนนและผลการลงคะแนน ย่อมไม่เป็นการเลือกตั้งโดยลับ