จากเซมิปาลาตินสค์สู่กรุงเทพฯ: เหตุใดเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์จึงยังคงมีความสำคัญ

Key facts

• เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2569 คาซัคสถานรำลึกถึงวาระครบรอบ 35 ปีของการปิดสถานที่ทดลองนิวเคลียร์เซมิปาลาตินสค์ วันดังกล่าวยังได้รับการกำหนดให้เป็นวันต่อต้านการทดลองนิวเคลียร์สากลของสหประชาชาติ ซึ่งมีการรำลึกทั่วโลก
• เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2534 สถานที่ทดลองนิวเคลียร์เซมิปาลาตินสค์ถูกปิดอย่างเป็นทางการ หลายเดือนก่อนที่คาซัคสถานจะประกาศเอกราช
• คาซัคสถานลงนามในสนธิสัญญาห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2539 และให้สัตยาบันเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2545 ประเทศยังคงสนับสนุนสนธิสัญญาดังกล่าวและระบบตรวจสอบระหว่างประเทศที่จัดตั้งขึ้นเพื่อตรวจจับการระเบิดนิวเคลียร์
• เมื่อวันที่ 8 กันยายน 2549 คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน ทาจิกิสถาน เติร์กเมนิสถาน และอุซเบกิสถาน ได้ลงนามสนธิสัญญาว่าด้วยเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์ในเอเชียกลาง ณ เมืองที่ในขณะนั้นเรียกว่าเซมิปาลาตินสค์ และปัจจุบันคือเมืองเซเมย์
• สนธิสัญญามีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2552
• ในเดือนพฤษภาคม 2557 สมาชิกถาวรทั้งห้าของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ลงนามพิธีสารที่ให้หลักประกันด้านความมั่นคงแก่รัฐในเอเชียกลาง ว่าจะไม่ใช้อาวุธนิวเคลียร์หรือข่มขู่ว่าจะใช้อาวุธดังกล่าวต่อรัฐเหล่านั้น
• เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2538 ประเทศสมาชิกอาเซียนได้ลงนามสนธิสัญญาเขตปลอดอาวุธนิวเคลียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ณ กรุงเทพมหานคร ความตกลงดังกล่าว
• เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2552 สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติได้รับรองข้อมติที่ 64/35 ซึ่งริเริ่มโดยคาซัคสถานอย่างเป็นเอกฉันท์ โดยกำหนดให้วันที่ 29 สิงหาคมเป็นวันต่อต้านการทดลองนิวเคลียร์สากล