Post Today
ปลดล็อกกฎหมายไฟฟ้า เมื่อ Smart Grid ไทยติดกับดักโครงสร้างเดิม
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
เทคโนโลยีไฟฟ้าเดินหน้า แต่กติกายังตามไม่ทัน เปิดโจทย์ TPA, Direct PPA และ Smart Grid กับภารกิจรื้อข้อจำกัดสู่ตลาดพลังงานยุคใหม่
Key facts
- (อ่านรายละเอียด: Direct PPA จากพลังงานสะอาดสำหรับธุรกิจ Data Center และการสนับสนุนของไทย / PDP2026 จับตาโฉมใหม่ไฟไทย 25 ปี พลังงานสะอาด 60% ค่าไฟ 4 บาทกว่า )
- เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2569 กระทรวงพลังงานรายงานว่า กพช.เห็นชอบการขยายมาตรการ Direct PPA ผ่าน TPA ให้ครอบคลุมทั้ง Data Center และภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการใช้ไฟฟ้าสะอาด เพื่อเปิดตลาดไฟฟ้าสะอาดและมุ่งไปสู่การแข่งขันที่เสรีมากขึ้น
- ERC Sandbox แสดงให้เห็นว่าไทยเริ่มทดลองตอบคำถามเหล่านี้แล้ว โดย กกพ.เคยกำหนดอัตรา Wheeling Charge สำหรับการทดสอบไว้ที่ 1.0694 บาทต่อหน่วย ประกอบด้วยต้นทุนบริการเสริมความมั่นคงของระบบ ระบบส่ง ระบบจำหน่าย และค่าใช้จ่ายตามนโยบายรัฐ
- งานศึกษาของ กกพ. ที่เผยแพร่ล่าสุดระบุชัดว่า มาตรา 81 ของ พ.ร.บ.การประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 กำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตที่มีระบบโครงข่ายพลังงานต้องยินยอมให้ผู้รับใบอนุญาตหรือผู้ประกอบกิจการพลังงานรายอื่นใช้หรือเชื่อมต่อระบบโครงข่ายของตน
- จุดที่น่าสนใจอย่างมากคือ พ.ร.บ.การประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ.2550 มีหลักการเกี่ยวกับการใช้และเชื่อมต่อระบบโครงข่ายพลังงานอยู่แล้ว แต่การทำให้หลักการดังกล่าวเกิดขึ้นในทางปฏิบัติจำเป็นต้องมีกฎเกณฑ์รายละเอียดรองรับ
- ก่อนส่งพลังงานส่วนเกินเข้าสู่ระบบ ขณะที่ EV สามารถกลายเป็นสินทรัพย์ด้านพลังงานผ่านเทคโนโลยี V2G และ VPP สามารถรวบรวมทรัพยากรพลังงานขนาดเล็กจำนวนมากให้ทำงานเสมือนโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่
Summary
อุปสรรคสำคัญของ Smart Grid ไทยไม่ใช่การขาดเทคโนโลยี แต่เป็นโครงสร้างตลาดไฟฟ้าแบบ "ผู้ซื้อรายเดียว" (Enhanced Single Buyer) ที่เป็นระบบรวมศูนย์ ซึ่งไม่เอื้อต่อระบบไฟฟ้าสมัยใหม่ที่มีผู้ผลิตรายย่อยจำนวนมาก
ประเทศไทยไม่ได้มีเพียงระบบผูกขาดแบบเบ็ดเสร็จ เพราะปัจจุบันมี IPP, SPP, VSPP และผู้ผลิตเอกชนจำนวนมากเข้ามาแล้ว แต่โครงสร้างตลาดไฟฟ้ายังคงเป็น Enhanced Single Buyer (ESB) โดย กฟผ. ทำหน้าที่เป็นผู้ซื้อไฟฟ้ารายหลัก ขณะที่ กฟน. และ กฟภ. ทำหน้าที่ระบบจำหน่ายและค้าปลีกในพื้นที่ของตนเอง
ประเทศไทยเริ่มมีการใช้ไฟฟ้าใน พ.ศ. 2427 หรือเพียง 2 ปีหลังสหรัฐอเมริกาเปิดเดินระบบไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ของโทมัส เอดิสัน (Thomas Edison) ที่ Pearl Street Station ในนิวยอร์ก (ไฟฟ้าไทยเริ่มมีใช้ใน พ.ศ. 2427 สมัยรัชกาลที่ 5 หรือประมาณ 142 ปีถึงปัจจุบัน) สะท้อนว่าไทยไม่ได้เข้าสู่ยุคไฟฟ้าช้ากว่าโลกตะวันตกมากนัก หากแต่โครงสร้างระบบไฟฟ้าที่พัฒนาต่อมาได้กลายเป็นอีกเรื่องหนึ่ง