The Standard
การยุบ กอ.รมน. คือการฟื้นฟูรัฐ?
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
งบประมาณปี 2570 ทำให้ชื่อ ‘กอ.รมน.’ โผล่กลับมาบนหน้าข่าวอีกครั้ง วันมูหะมัดนอร์ มะทา ตั้งคำถามตรงๆ ว่าองค์กรนี้ซ้ำซ้อนกับใครหรือไม่ นายกรัฐมนตรีในฐานะผู้อำนวยการฯ ตอบกลับทันควันว่าไม่ยุบแน่ เพราะ กอ.รมน. “อยู่คู่ชาติไทยมานาน”
Key facts
- งบประมาณปี 2570 ทำให้ชื่อ ‘กอ.รมน.’ โผล่กลับมาบนหน้าข่าวอีกครั้ง วันมูหะมัดนอร์ มะทา ตั้งคำถามตรงๆ ว่าองค์กรนี้ซ้ำซ้อนกับใครหรือไม่ นายกรัฐมนตรีในฐานะผู้อำนวยการฯ ตอบกลับทันควันว่าไม่ยุบแน่ เพราะ กอ.รมน. “อยู่คู่ชาติไทยมานาน”
- มิถุนายน 2569 ศาลอุทธรณ์ตัดสินให้ กอ.รมน. รับผิดจากการเข้าไปคุมข้อมูลบนเว็บไซต์ Pulony จนละเมิดสิทธินักปกป้องสิทธิมนุษยชน สั่งชดใช้และลบข้อความ คำพิพากษานี้พิสูจน์ว่า กอ.รมน. เคยเชื่อว่าตัวเองอยู่เหนือกฎเกณฑ์ที่หน่วยงานรัฐอื่นต้องเดินตาม
- Paul Pierson (2000) อธิบายเรื่องนี้ผ่านแนวคิด Path Dependence: สถาบันรัฐที่ตั้งขึ้นมาแล้วจะถักทอเครือข่ายกฎหมาย งบประมาณ ตำแหน่ง และผลประโยชน์รอบตัวมันเองไปเรื่อย ๆ จนวันหนึ่งการยกเลิกมันแพงกว่าการปล่อยให้อยู่ต่อ และไม่มีใครจะจ่ายแพง
- หลัง พ.ร.บ. การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 กอ.รมน. ขยายมือไปจับงานยาเสพติด ภัยพิบัติ อาชญากรรมข้ามชาติ ความมั่นคงไซเบอร์ ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร ทั้งหมดนี้มีเจ้าภาพอยู่แล้วทุกเรื่อง ไม่ว่าจะสภาความมั่นคงแห่งชาติ
- ปี 2565 กรณีเบิกจ่ายค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ที่มาช่วยราชการใน กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า ต่อให้หน่วยงานยืนยันว่าทำถูกระเบียบทุกอย่าง คำถามที่ยังไม่มีใครตอบได้ชัดคือ เมื่อคนจากหลายหน่วยงานมากองรวมกันในโครงสร้างที่ไม่ใช่สายบังคับบัญชาปกติแบบนี้
Summary
กอ.รมน. เกิดจากกองอำนวยการป้องกันและปราบปรามคอมมิวนิสต์ (กอ.ปค.) ผลผลิตทางสถาบันความมั่นคงของสงครามเย็น สร้างมาเพื่อต้านภัยคุกคามทางอุดมการณ์ที่รัฐไทยเชื่อว่าจะทำให้รัฐไทยล่มสลาย ตอนนั้นมีเหตุผลรองรับเต็มร้อย และมีเหตุผลด้วยว่าทำไมองค์กรแบบนี้ต้องมีโครงสร้างขนานไปกับรัฐพลเรือน เพราะรัฐพลเรือนเองก็ถูกมองว่าอาจถูกแทรกซึมได้
กอ.รมน. คือรัฐซ้อนรัฐ องค์กรที่แทรกตัวขนานไปกับกลไกปกครองปกติของประเทศ ถืออำนาจ งบประมาณ และคนของตัวเอง ทำงานคาบเกี่ยวกับหน่วยงานพลเรือนแทบทุกกระทรวง แต่ไม่ต้องรับผิดชอบตามสายบังคับบัญชาปกติแบบที่หน่วยงานพลเรือนต้องรับ นี่ไม่ใช่การประเมินเกินจริง แต่เป็นข้อสรุปที่ตามมาตรงๆ จากประวัติศาสตร์ โครงสร้าง และพฤติการณ์ของมันเอง
หากทว่าสงครามเย็นจบไปหลายทศวรรษแล้ว พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยตายไปแล้ว ภูมิรัฐศาสตร์โลกเปลี่ยนโฉมหน้าไปหมดแล้ว สิ่งที่ไม่ตายไปด้วยคือโครงสร้างรัฐซ้อนรัฐที่เหลือทิ้งไว้ นี่คือแก่นของปัญหา องค์กรที่ควรมีอายุจำกัดตามภัยคุกคามที่จำกัด กลับกลายเป็นโครงสร้างถาวรที่แทรกตัวอยู่ในรัฐไทยแบบไม่มีกำหนด