‘คดีที่ดินเขากระโดง’ บททดสอบระบบยุติธรรมไทย รอดูความศักดิ์สิทธิ์ของศาลไทย

Key facts

• 14 มิถุนายน 2569 – นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ และอดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์ข้อความผ่าน เฟซบุ๊ก ระบุว่า คดีที่ดินเขากระโดง: เมื่อศาลสั่งให้สอบสวน แต่ผลกลับจบที่ ‘ยุติเรื่อง’ ปัญหาที่คดีใหม่ 395/2568 ต้องตอบ
• สถานะที่ดิน: ที่ดินเขากระโดงเป็นกรรมสิทธิ์ของ รฟท. มาตั้งแต่ พ.ศ. 2464 ตามแนวคำพิพากษาศาลฎีกาและศาลอุทธรณ์ภาค 3
• การปฏิเสธข้ออ้างของกรมที่ดิน: ศาลวินิจฉัยว่าคดีนี้ ไม่ใช่ เรื่องผลผูกพันเฉพาะคู่ความตาม ป.วิ.พ. มาตรา 145 เพราะที่ดินนี้มีสถานะเป็น “ที่ดินของรัฐ” เพื่อประโยชน์สาธารณะ ย่อมใช้ยันบุคคลภายนอกได้
• สั่งเชิงเนื้อหา (Substance) ให้มากขึ้น: ในการสั่งให้ดำเนินการเพิกถอนหรือแก้ไขหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน 995 แปลง ที่ออกโดยคลาดเคลื่อน ตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 61 อันเป็นการสั่งทางเนื้อหานั้น ศาลควรมีคำสั่งให้ชัดเจน
• มาตรการบังคับคดีและกรอบเวลาเชิงรุก: ศาลควรกำหนดให้อธิบดีกรมที่ดินรายงานผลการดำเนินงานต่อศาลทุก 30 วัน
• กรณีที่ดินเขากระโดง จังหวัดบุรีรัมย์ เนื้อที่กว่า 5,083 ไร่ (เอกสารสิทธิ 995 แปลง) กำลังกลายเป็นหนึ่งในคดีประวัติศาสตร์ของระบบกฎหมายไทย คดีนี้ไม่ใช่แค่เรื่องข้อพิพาทกรรมสิทธิ์ที่ดินธรรมดา แต่เป็นบททดสอบสำคัญของ “หลักนิติธรรม”