BBC Thai
"ภูมิหลังผู้ชนะประมูล-ช่องโหว่ TOR-ความคุ้มค่า" สรุปสารพัดข้อกังขา โครงการ TH-AI Passport
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
สองสัปดาห์หลังมีรายงานว่ากระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เตรียมเปิดตัวโครงการ TH-AI Passport ให้สิทธิ์ชาวไทย 5 ล้านคนใช้ปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอ (AI) รูปแบบโปรได้ฟรี ในเดือนนี้ ก็มีการตั้งข้อสังเกตมากมายทั้งจาก สส.ฝ่ายค้าน และอินฟลูเอนเซอร์สายเทคโนโลยีว่าโครงการที่มีมูลค่ากว่า 1,600 ล้านบาทนี้ จะได้ประโยชน์คุ้มค่าจริงหรือไม่
Key facts
- นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน (ปชน.) ตั้งกระทู้ถามสดระหว่าง การประชุมสภาผู้แทนราษฎรเมื่อ 28 พ.ค. โดยอภิปรายว่าเขาพบเรื่อง "บังเอิญ"
- นายไชยชนกกล่าวในช่วงหนึ่งของการตอบกระทู้ถาม พร้อมเน้นย้ำถึงความสำเร็จในการจัดหาเอไอให้กับประชาชน 5 ล้านคนได้ด้วยราคาเฉลี่ย 27 บาทต่อคนต่อเดือน ซึ่งถือว่าถูกกว่าสิงคโปร์ 20 เท่า เพื่อนำมาเพิ่ม "productivity"
- เริ่มประกาศแผนจัดซื้อจัดจ้างไปตั้งแต่ 17 พ.ย. 2568 จนได้ผู้ชนะการประกวดราคามาแล้ว แต่เมื่อมีกระแสคัดค้านจากหลายฝ่าย กระทรวงดีอีจึงประกาศจัดเวทีรับฟังความคิดเห็น 11 มิ.ย. นี้
- ซึ่งกองทุนนี้ได้รับงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ปีละ 2,000 ล้านบาท จากข้อมูลพบว่าแต่ละปีกองทุนนี้จะมีเงินเหลือประมาณ 1,500–1,600 ล้านบาท
- เขายังเน้นย้ำถึงมูลค่าโครงการ 1,600 ล้านบาทด้วยว่าถือเป็นงบฯ ที่ "สูงเป็นประวัติศาสตร์"
- เขา อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับโครงการนี้เพิ่มเติม ในวันเดียวกัน (28 พ.ค.) ว่าโครงการนี้มีแผนจัดหาเอไอจำนวน 12 โมเดลให้กับประชาชน โดยมีเป้าหมายสำคัญในการเพิ่มการเข้าถึงเอไอ หลังมีผลการศึกษาพบว่าไทยมีอัตราการเข้าถึงเอไออยู่ที่ 10.7%
Summary
1. ใช้งบประมาณ "สูงเป็นประวัติการณ์" และเป็นเงินนอกงบประมาณที่ไม่ต้องผ่าน ครม.
ประเด็นแรกที่นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรค ปชน. ตั้งกระทู้ถามกับ รมว.ดีอี คือเรื่องการใช้งบประมาณของโครงการ
2. ภูมิหลังกลุ่มบริษัทผู้ชนะประกวดราคา
อีกประเด็นที่นายภาวุธตั้งคำถามในสภาคือสิ่งที่เขาบอกว่าเป็น "เรื่องบังเอิญ" หลายประการในกระบวนการประกวดราคา
3. กำหนดสเปกประชาสัมพันธ์เอื้อไม่กี่กลุ่มทุน
นายภาวุธยังตั้งคำถามถึงการกำหนดสเปกใน TOR ว่าต้องมีการลงโฆษณาประชาสัมพันธ์โครงการนี้ผ่านจอดิจิทัลในร้านสะดวกซื้อ 1,500 สาขา ซึ่งเขาอ้างว่ามีเพียงกลุ่มทุนสื่อรายเดียวที่ครอบครองสิทธิ์นี้และคือกลุ่มทุนที่ได้งานไป
4. ดีลผ่านคนกลาง
สส.พรรคประชาชน ยังตั้งคำถามถึงวิธีการในการ "ดีล" หรือการประสานงานขอใช้เอไอ ว่าเหตุใดจึงต้องจ้าง "คนกลาง"
5. ช่องโหว่ TOR ทำให้อาจได้ "เอไอออฟไลน์"
ประเด็นนี้ไม่ได้ถูกหยิบยกมาพูดในการประชุมสภาผุ้แทนราษฎร แต่ถูกตั้งข้อสังเกตโดยนายธนานนท์ ปฏิญญาศักดิกุล ยูทิวเบอร์สายไอที ที่ ตั้งคำถามผ่านบัญชียูทิวบ์ "9arm" ที่มีผู้ติดตามกว่า 1.58 ล้านคน