iLaw
องคมนตรีทำหน้าที่อะไร? เปิดข้อควรรู้เรื่ององคมนตรีตามรธน. 60
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
ในการประชุมกองบัญชาการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ (บกปภ.ช.) เพื่อเตรียมรับมือภัยแล้งปี 2569 เมื่อ วันที่ 19 พฤษภาคม 2569 ผู้เข้าร่วมประชุมนอกจากจะมีฝ่ายการเมืองอย่าง อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และฝ่ายประจำ เช่น ผู้อำนวยการกองป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยท้องถิ่น แล้ว ยังมีผู้เข้าร่วมประชุมพิเศษ คือ คณะองคมนตรี ร่วมสังเกตการณ์ ให้คำแนะนำ และข้อห่วงใย จากเหตุการณ์ดังกล่าว ต่อมาเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พรรคประชาชนได้ออก แถลงการณ์
Key facts
- ตาม รัฐธรรมนูญ 2560 องคมนตรีมีบทบาทหลักเป็น “ที่ปรึกษาพระมหากษัตริย์”
- บทบาทหน้าที่หลักขององคมนตรี ตามรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 10 วรรคสอง ระบุว่า “คณะองคมนตรีมีหน้าที่ถวายความเห็นต่อพระมหากษัตริย์ในพระราชกรณียกิจทั้งปวงที่พระมหากษัตริย์ทรงปรึกษา และมีหน้าที่อื่นตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ”
- เมื่อย้อนสืบค้นพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวในราชกิจจานุเบกษา พบฉบับล่าสุด คือ พระราชกฤษฎีกาเงินประจำตำแหน่งขององคมนตรีและรัฐบุรุษ พ.ศ. 2551 กำหนดอัตราเงินประจำตำแหน่งประธานองคมนตรี ได้รับเป็นรายเดือน เดือนละ 121,990 บาท และเงินประจำตำแหน่งองคมนตรี
- ต่อมา หลังรัชกาลที่ 8 เสด็จสวรรคตด้วยพระแสงปืน ณ ห้องบรรทม เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2489 ร่วม 5 เดือนต่อมาก็เกิดเหตุรัฐประหาร 8 พฤศจิกายน 2490 รัฐธรรมนูญ 2489 ถูกยกเลิกไปและประกาศใช้ รัฐธรรมนูญ (ชั่วคราว) 2490 หรือชื่อเรียกลำลองว่า “
- จำนวนคณะองคมนตรี คงไว้ที่ไม่เกินเก้าคนเรื่อยมาจนถึง ธรรมนูญการปกครอง 2515 อันเป็นรัฐธรรมนูญฉบับที่ 9 ต่อมาใน รัฐธรรมนูญ 2517 ซึ่งจัดทำในช่วงหลังเหตุการณ์ชุมนุมครั้งใหญ่ 14 ตุลาคม 2516 ก็กำหนดจำนวนองคมนตรีเพิ่มขึ้น จากไม่เกิน 9
- ความเป็นมาเป็นไปของการก่อตั้งองค์กรที่ปรึกษาพระมหากษัตริย์ เริ่มตั้งแต่สมัยของของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ที่เริ่มมีแนวคิดการตั้งที่ปรึกษาราชการในพระองค์ หรือ ปรีวีเคาน์ซิล (Privy Council) ซึ่ง
Summary
หนึ่งในความเปลี่ยนแปลงสำคัญทางกฎหมายเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ภายใต้สมัยรัชกาลที่ 10 คือ การจัดระเบียบ “ราชการในพระองค์” ใหม่ผ่านบทบัญญัติรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 15 วรรคสอง ที่กำหนดเพิ่มขึ้นมาจากรัฐธรรมนูญฉบับถาวรในอดีตว่า “การจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ ให้เป็นไปตามพระราชอัธยาศัยตามที่บัญญัติไว้ในพระราชกฤษฎีกา”
ตาม รัฐธรรมนูญ 2560 องคมนตรีมีบทบาทหลักเป็น “ที่ปรึกษาพระมหากษัตริย์” และยังมีหน้าอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ แต่ไม่ได้มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการบริหารราชการแผ่นดินโดยตรง องคมนตรีตามรัฐธรรมนูญ 2560 มีข้อแตกต่างจากองคมนตรีในอดีตตรงที่มีสถานะเป็น “ข้าราชการในพระองค์” สำหรับเงินประจำตำแหน่ง ได้หลักแสนบาทต่อเดือน
บทบาทหน้าที่หลักขององคมนตรี ตามรัฐธรรมนูญ 2560 มาตรา 10 วรรคสอง ระบุว่า “คณะองคมนตรีมีหน้าที่ถวายความเห็นต่อพระมหากษัตริย์ในพระราชกรณียกิจทั้งปวงที่พระมหากษัตริย์ทรงปรึกษา และมีหน้าที่อื่นตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ” โดยพระมหากษัตริย์ทรงเลือกและทรงแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิเป็นประธานองคมนตรีคนหนึ่งและองคมนตรีอื่นอีกไม่เกิน18 คนประกอบเป็นคณะองคมนตรี รวมเป็น 19 คน (มาตรา 10)