iLaw
เจาะลึกพฤติกรรมไอโอ: แนบเนียนจนแยกรัฐและคนธรรมดายากขึ้น ส่งผลต่อจิตใจเหยื่อหนักสุด
Compiled by KHAO Editorial — aggregated from 1 outlet. See llms.txt for citation guidance.
◌ Single Source
13 พฤษภาคม 2569 แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทยจัดเสวนา “IO ความจริง ผลกระทบ ความรับผิดชอบ และมาตรการแก้ไข เมื่อข้อมูลถูกใช้เป็นอาวุธ และสิทธิมนุษยชนเป็นเป้าหมายของการโจมตี”
Key facts
- จันจิราระบุว่า จากการสำรวจนักกิจกรรมทางการเมืองเมื่อปี 2563-2564 ผู้ที่เห็นต่างทางเมืองที่มีประสบการณ์หรือเป็นเหยื่อในการทำไอโอพบว่า เหยื่อส่วนใหญ่รู้สึกว่า พวกเขาถูกลดทอนความเป็นมนุษย์และโกรธเมื่อถูกคุกคามทางออนไลน์ หากแยกผลกระทบออกเป็น 4
- จันจิรา สมบัติพูนศิริ นักวิชาการจากสถาบัน German Institute of Global and Area Studies (GIGA) แชร์ข้อค้นพบจากว่าด้วยเรื่องปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (Information Operation) เธอระบุว่า อันที่จริงแล้วเธอไม่อยากใช้คำว่า “Information
- การพิจารณาเรื่องไอโอจะดูแค่เนื้อหาว่า เนื้อหาดังกล่าวเป็นเท็จหรือบิดเบือนไม่ได้ แต่ต้องดูที่พฤติกรรมด้วยว่า มีการประสานงานทำงานร่วมกันเป็นเครือข่าย มีการจัดตั้ง มีงบประมาณในจ้างคนทำไอโอที่ชัดเจน
- จันจิราระบุว่า ที่ผ่านมาสังคมไทยมักโฟกัสที่เนื้อหา แต่ในการพูดวันนี้ เธอเน้นในเรื่องพฤติกรรมเป็นหลัก พฤติกรรมที่ชัดเจนคือ “การแชร์เป็นแผง”
Summary
การพิจารณาเรื่องไอโอจะดูแค่เนื้อหาว่า เนื้อหาดังกล่าวเป็นเท็จหรือบิดเบือนไม่ได้ แต่ต้องดูที่พฤติกรรมด้วยว่า มีการประสานงานทำงานร่วมกันเป็นเครือข่าย มีการจัดตั้ง มีงบประมาณในจ้างคนทำไอโอที่ชัดเจน การจัดตั้งดังกล่าวมีลักษณะมุ่งเผยแพร่ข้อความในลักษณะใดลักษณะหนึ่งไปในวงกว้างผ่านหลายบัญชี และที่สำคัญคือ มีการฉวยใช้อัลกอริทึมของโซเชียลมีเดียเพื่อเพิ่มการมองเห็น และนำไปสู่การสร้างพลังให้เรื่องเล่านั้นๆ ทำให้คนติดตามพูดถึงมากขึ้น
จันจิราระบุว่า ที่ผ่านมาสังคมไทยมักโฟกัสที่เนื้อหา แต่ในการพูดวันนี้ เธอเน้นในเรื่องพฤติกรรมเป็นหลัก พฤติกรรมที่ชัดเจนคือ “การแชร์เป็นแผง” แชร์เนื้อหา เช่น เนื้อหาเชิงลบ (Smear Campaigns) ที่มีลักษณะสาดโคลนป้ายสี ทำลายชื่อเสียง หรือเนื้อหาสีเทาที่ ‘พ่น’ ข้อมูลออกมาให้เกิดสภาวะ “น้ำท่วมทุ่ง”
จันจิราระบุว่า จากการสำรวจนักกิจกรรมทางการเมืองเมื่อปี 2563-2564 ผู้ที่เห็นต่างทางเมืองที่มีประสบการณ์หรือเป็นเหยื่อในการทำไอโอพบว่า เหยื่อส่วนใหญ่รู้สึกว่า พวกเขาถูกลดทอนความเป็นมนุษย์และโกรธเมื่อถูกคุกคามทางออนไลน์ หากแยกผลกระทบออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ การดำเนินกิจกรรมทางการเมือง โอกาสทางเศรษฐกิจสังคม ร่างกายและจิตใจพบว่า เหยื่อส่วนใหญ่มองว่า ผลกระทบทางจิตใจคือเรื่องที่ใหญ่ที่สุด รองลงมาคือ เรื่องการดำเนินกิจกรรมทางการเมือง และตามด้วยโอกาสทางเศรษฐกิจ