อนุสรณ์ ชี้ รบ.ต้องเดินหน้าร่าง รธน.ใหม่ ตามประชามติ หยุดนิติสงคราม ฉุดปท.ถอยหลัง

ปฏิรูปองค์กรอิสระก่อนประชาธิปไตยล่มสลาย รัฐบาลต้องเดินหน้าร่างรัฐธรรมนูญใหม่ตามประชามติ หยุดนิติสงครามทำลายหลักนิติธรรม สั่นคลอนเสถียรภาพการเมือง ฉุดประเทศถอยหลัง

เมื่อเวลา 14.00 น. วันที่ 11 พฤษภาคม ที่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพฯ เนื่องด้วยวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 เป็นวันครบรอบชาตกาล 126 ปีของท่านรัฐบุรุษอาวุโส ศ.ดร.ปรีดี พนมยงค์ ทาง สถาบันปรีดี พนมยงค์ ร่วมกับ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้จัดงานเสวนา PRIDI Talks# #35 ภายใต้หัวข้อ “จากมติเห็นชอบแก้ไขรัฐธรรมนูญ ต้นธารสู่การปฏิรูปองค์กรอิสระ” เพื่อเปิดพื้นที่สำหรับการถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเชิงวิชาการเกี่ยวกับแนวทางการปฏิรูปองค์กรอิสระ โดยอาศัยแนวคิด “ประชาธิปไตยสมบูรณ์” และ “หลักนิติธรรม” ของ ปรีดี พนมยงค์ เป็นฐานในการวิเคราะห์และเสนอแนวทางฟื้นฟูสมดุลระหว่างกลไกตรวจสอบกับอำนาจอธิปไตยของประชาชน ตลอดจนสร้างความตระหนักรู้ต่อความสำคัญของการแก้ไขรัฐธรรมนูญในฐานะกลไกสำคัญในการยุติวงจรความขัดแย้งทางกฎหมายและการเมือง อันจะนำไปสู่การพัฒนาสถาบันการเมืองที่มีความโปร่งใส ยึดโยงกับประชาชน และสอดคล้องกับหลักประชาธิปไตยอย่างยั่งยืน

รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ อดีตประธานกรรมการบริหารสถาบันปรีดี พนมยงค์ และ อดีตกรรมการวิทยาลัยนานาชาติปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า อำนาจอธิปไตยของประชาชน และ ระบอบประชาธิปไตยกำลังอยู่ในความสุ่มเสี่ยงจากความไม่เชื่อมั่นต่อองค์กรอิสระภายใต้รัฐธรรมนูญ ความไม่เชื่อมั่นเป็นผลจากรัฐธรรมนูญที่ทำให้ที่มาขององค์กรอิสระไม่ยึดโยงกับประชาชน มีปัญหาความโปร่งใสในการทำงาน การดำเนินการและตัดสินคดีที่ไม่มีมาตรฐานหรือหลายมาตรฐาน ตลอดจนการขยายอำนาจและใช้อำนาจเกินขอบเขตรุกล้ำอำนาจฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร

การปฏิรูปองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ 2560 (ศาลรัฐธรรมนูญ, กกต., ผู้ตรวจการแผ่นดิน, ป.ป.ช., สตง., สิทธิมนุษยชน) กลายเป็นประเด็นสำคัญในประชาธิปไตยไทยช่วงปี 2569 เนื่องจากถูกวิจารณ์ว่าใช้อำนาจมากเกินไป ขาดความรับผิดชอบต่อประชาชน และส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเมือง ข้อเสนอหลักคือการปรับปรุงที่มาและการตรวจสอบเพื่อถ่วงดุลอำนาจ เราต้องร่วมกันผลักดันให้เกิดการปฏิรูปองค์กรอิสระก่อนประชาธิปไตยล่มสลาย การจัดสมดุลอำนาจตามความต้องการของเครือข่ายจารีตอนุรักษ์ที่ไม่เชื่อมั่นในเจตจำนงและเสียงของราษฎรได้สะท้อนออกมาอย่างชัดเจนในรัฐธรรมนูญปี 2560 องค์กรอิสระภายใต้รัฐธรรมนูญมีอำนาจเหนืออำนาจของประชาชนและอำนาจขององค์กรที่มาจากประชาชน

ประเทศไทยต้องมีการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจ การเมือง สังคมครั้งใหญ่ ต้องหยุดโครงสร้างที่กดทับ “คนส่วนใหญ่” ไม่ให้เข้าถึงโอกาส ไม่สามารถเข้าถึงความจำเป็นพื้นฐานทางเศรษฐกิจ ไม่สามารถเข้าถึงความยุติธรรม โครงสร้างอันไม่เป็นธรรมเหล่านี้จะทำให้ ประชาธิปไตยแบบไทยไทยไม่มีสันติสุข เกิดความรุนแรงทางการเมือง ความขัดแย้งทางสังคมเป็นระยะๆ มี “รัฐประหาร” เฉลี่ย 4-5 ปีต่อครั้ง ยังคงเป็นประเทศด้อยพัฒนาทางประชาธิปไตยแม้นจะมีการอภิวัฒน์ประชาธิปไตย 24 มิถุนา มาแล้วเกือบ 93 ปี

อดีตประธานกรรมการบริหารสถาบันปรีดี พนมยงค์ กล่าวว่า รัฐบาลต้องเดินหน้าร่างรัฐธรรมนูญใหม่ตามประชามติ รัฐธรรมนูญปี 2560 นั้นไม่ได้ร่างขึ้นมาด้วยความคิดจะหาสมดุลแห่งอำนาจที่ลงตัว แต่คิดจะสร้างระบบที่ถาวรมั่นคงด้วยการจัดสมดุลแห่งอำนาจตามแนวคิดแบบจารีตอนุรักษ์นิยม

รศ.ดร.อนุสรณ์ กล่าวในช่วงท้ายว่า เราต้องร่วมกันหยุดนิติสงครามทำลายหลักนิติธรรม สั่นคลอนเสถียรภาพการเมือง ฉุดประเทศถอยหลัง การกำหนดมาตรฐานจริยธรรมและตีความมาตรฐานจริยธรรมนักการเมืองเพื่อเอาผิดหรือตัดสิทธินักการเมือง และทำให้พ้นจากตำแหน่งได้ กลายเป็นกลไกในการให้รัฐบาลพ้นจากอำนาจการบริหารประเทศหากเป็นรัฐบาลเลือกตั้งที่ผู้อำนาจไม่ต้องการ